KENNIS · REVIEWS
Hoe krijg ik reviews, en waar zet ik ze neer?
Vraag erom op de dag van oplevering, met de directe reviewlink van je Google-bedrijfsprofiel erbij, en zet de tekst van die reviews daarna als gewone tekst op je eigen site bij de dienst waar ze over gaan. Waar je ze neerzet is geen of-of: het profiel is de plek waar de koper kijkt, je eigen site is de plek waar jij bepaalt wat er staat. De fout zit in de derde variant. Van 13 Nederlandse vakbedrijfsites die wij op 11 september 2026 twee keer ophaalden, rauw en gerenderd, hadden er 8 reviewteksten die een machine bij de eerste ophaal gewoon kan lezen, 2 reviews die alleen met JavaScript bestaan, en 3 geen enkele klantzin op de site. Eén van die twee is een pagina die reviews heet en waar ook in de browser geen enkele review op staat.
En de vraag die op bijna elke andere pagina over dit onderwerp onbeantwoord blijft: sterren bij je eigen website in het zoekresultaat kun je met reviews over je eigen bedrijf niet verdienen. Dat staat letterlijk in Googles documentatie en het scheelt je werk dat niets oplevert. Hoe dat zit staat verderop, bij de sterrenvraag.
Vier plekken, en wat elke plek wel en niet doet
"Waar zet ik ze neer" klinkt als een keuze tussen twee plekken en het zijn er vier, met verschillende regels. Ze doen niet hetzelfde werk en je hoeft ze niet allemaal tegelijk te hebben. De volgorde hieronder is de volgorde waarin wij het bij een klant aanpakken.
- Plek 1
Je Google-bedrijfsprofiel. Dit is het kaartje dat naast of boven de zoekresultaten verschijnt als iemand je naam of je vak plus je plaats intikt. Aantal en waardering van reviews tellen hier mee in wat Google toont. Wat het níet doet: Het zet geen sterren bij je website in de gewone zoekresultaten. Dat is een andere plek met andere regels. Wat wij maten: Ons eigen profiel stond op 1 september 2026 op nul reviews. Wij schrijven dat liever op dan dat wij het verzwijgen.
- Plek 2
Je eigen website, als gewone tekst. Hier bepaal jij wat er staat en hoe lang het blijft staan. De letterlijke zinnen van je klanten zijn de enige woorden op je site die niet door jou zijn geschreven, en dat is precies waarom ze werken. Wat het níet doet: Het levert je geen sterren op in het zoekresultaat, hoe je het ook markeert. Zie de sectie over sterren hieronder. Wat wij maten: Bij 2 van de 13 gemeten sites staat de reviewtekst alleen in een widget of een iframe. Dan is hij er voor de bezoeker en niet voor een machine die de pagina ophaalt.
- Plek 3
Een reviewplatform. Werkspot, Trustoo, Klantenvertellen, Kiyoh, Trustpilot. Het oordeel staat ergens waar jij het niet kunt aanpassen, en dat maakt het geloofwaardiger dan hetzelfde citaat op je eigen pagina. Wat het níet doet: Niet elk platform is leesbaar voor de partijen die jouw klant straks iets vragen. Wij hebben dat gemeten en het verschil is groot. Wat wij maten: Op 11 september 2026 haalden wij de tegelzetterspagina van Werkspot en die van Trustoo op met de crawlernamen die OpenAI, Anthropic en Perplexity zelf publiceren. Werkspot gaf alle drie een 403 achter een Cloudflare-controle, ook op zijn sitemap. Trustoo gaf alle drie een 200, met bedrijfsnamen en reviewteksten in diezelfde ophaal. Herhaalbaar met scripts/meting-platform-crawlers.mjs in onze eigen repository; de uitslag per platform staat in ons onderzoek van 21 en 22 augustus 2026, waarin wij zeven platforms op dezelfde manier doormaten.
- Plek 4
De code van je pagina. Structured data vertelt een machine wat de zichtbare tekst betekent. Voor een product, een boek of een cursus kan dat sterren opleveren. Wat het níet doet: Voor reviews over je eigen bedrijf levert het geen sterren op, en markeren wat nergens op de pagina staat is in strijd met de richtlijn. Wat wij maten: Eén van de 13 sites markeert in zijn code een review met tekst en cijfer die op de pagina zelf nergens te lezen is. Allebei de dingen die daar misgaan, gaan daar tegelijk mis.
Dertien vakbedrijfsites, twee keer opgehaald
Op 11 september 2026 hebben wij dertien Nederlandse vakbedrijfsites twee keer opgehaald. Eén keer rauw, met één verzoek, zoals een eenvoudige crawler dat doet. En één keer gerenderd, met een echte browser die doorscrolt, zoals een bezoeker het ziet. Daarna hebben wij gekeken of de reviewzinnen die in de browser staan, ook voorkomen in de HTML van die eerste ophaal. Het zijn dezelfde dertien sites als in onze meting van dienstenpagina's, zodat de twee naast elkaar te leggen zijn.
| Wat wij aantroffen | Sites | Wat opvalt |
|---|---|---|
| Reviewtekst die een machine leest | 8 | Echte klantzinnen op de eigen site, ook aanwezig in de HTML van de eerste ophaal. |
| Reviews die alleen met JavaScript bestaan | 2 | Eén via een iframe van een reviewplatform, één via een widget die het cijfer pas in de browser plaatst. |
| Geen enkele klantzin op de site | 3 | Bij één daarvan heet de pagina wel “referenties”, maar staan er foto’s van opgeleverd werk. |
| Link naar de plek waar het oordeel staat | 3 | Twee naar de Google-reviewpagina van het eigen profiel, één naar Werkspot. De overige tien vragen vertrouwen zonder vindplaats. |
Het goede nieuws eerst, want dat is de meerderheid: bij acht van de dertien staat de reviewtekst gewoon in de HTML. Bij twee van die acht zit er een widget tussen die de reviews ophaalt, maar het sjabloon zet ze server-side neer en dan is er niets aan de hand. Het zijn de twee andere gevallen die laten zien wat er misgaat als je de widget zijn werk in de browser laat doen.
| Het geval | Wat er gebeurt |
|---|---|
| Een reviewpagina zonder één review | Een hoveniersbedrijf heeft een pagina die /reviews/ heet. In de browser staat daar precies één regel over reviews: “Google waardering: 3,9 van 5, gebaseerd op 15 recensies”. Geen enkele klantzin. Haal je diezelfde pagina op zoals een crawler dat doet, dan staat ook die ene regel er niet: het cijfer wordt pas in de browser geplaatst. De hele pagina is 1.449 tekens lang. Wie hier komt via een zoekopdracht op de bedrijfsnaam, leest niets. |
| Reviews in de code die op de pagina niet bestaan | Een tuinbedrijf laadt zijn reviews in een iframe van een reviewplatform: in de browser zie je 9,8 uit 46 beoordelingen, maar die tekst hoort bij het platform en niet bij de pagina. In de code van diezelfde pagina staat wel een review met naam, tekst en cijfer gemarkeerd. Die review is op de pagina zelf nergens te lezen. Dat is twee keer mis in één handeling: gemarkeerd wat er niet staat, en gemarkeerd in een vorm die voor het eigen bedrijf toch geen sterren oplevert. |
Er is nog een cijfer dat ons opviel en dat niets met techniek te maken heeft. Drie van de dertien sites linken vanaf hun eigen pagina naar de plek waar het oordeel staat: twee naar hun Google-reviewpagina, één naar Werkspot. De andere tien zetten citaten neer en laten in het midden waar die vandaan komen. Dat is geen overtreding, het is een gemiste kans: een citaat dat je kunt nakijken is een ander soort bewijs dan een citaat dat je moet geloven. Dat is ook waarom onze eigen pagina over ervaringen met l3art vooral bestaat uit dingen die je zelf kunt controleren.
De sterrenvraag, in Googles eigen woorden
Dit is het punt waar de Nederlandse antwoorden op deze vraag uiteenlopen en waar de documentatie eenduidig is. Voor review-snippets, de sterren die je soms onder een gewoon zoekresultaat ziet staan, schrijft Google: beheert de partij die beoordeeld wordt zelf de reviews over zichzelf, dan komen hun pagina's met LocalBusiness of enig ander Organization-type niet in aanmerking voor de sterrenweergave. In de praktijk betekent dat het volgende.
- Eigen siteSterren op reviews over je eigen bedrijf: nee, hoe netjes je het ook markeert. Het staat in de documentatie bij de richtlijnen voor review-snippets zelf.
- BedrijfsprofielSterren: ja. Dat is een andere weergave met andere regels, gevoed door de reviews op dat profiel. Dit is ook de plek waar een koper ze ziet als hij jouw vak plus zijn plaats intikt.
- Iets anders dan een bedrijfSterren: ja. Producten, cursussen, boeken, recepten, films, software. Voor een vakbedrijf zelden van toepassing.
- En altijdMarkeer nooit wat er niet staat. De richtlijn is dat structured data de zichtbare werkelijkheid beschrijft, en dat een aggregatiecijfer alleen mag met echte, controleerbare reviews erachter.
Staat er nog geen profiel, dan begint het daar en niet bij de sterren. Of je er een mag hebben en wat het kost, staat in ons antwoord over het Google-bedrijfsprofiel: nodig, en wat het kost.
Dat is bij elkaar een besparing. Het markeringswerk waarvan een deel van de markt zegt dat het je sterren oplevert, levert je voor reviews over je eigen bedrijf niets op. De energie die je daarop wilde zetten, gaat beter naar het profiel en naar de tekst op je pagina. Hoe de rest van die machineleesbaarheid werkt, staat in ons antwoord over gevonden worden in ChatGPT en AI-zoekmachines.
Hoe je ze krijgt: het moment, de link en de grens
Het vragen zelf is eenvoudiger dan de meeste adviezen doen voorkomen, en er zit één harde grens omheen. De helppagina van Google-bedrijfsprofiel noemt zelf als tip: herinner klanten eraan dat ze een review kunnen plaatsen, en vraag ze naar een Google-link te gaan of een QR-code te scannen. Diezelfde pagina zegt ook waar het ophoudt: het aanbieden van kosteloze goederen of diensten, of goederen of diensten met korting, in ruil voor het plaatsen of wijzigen van een review of het verwijderen van een negatieve review, geldt als valse betrokkenheid en is ten strengste verboden.
- Stap 1
Maak de link één keer aan en bewaar hem. In je Google-bedrijfsprofiel zit een kant-en-klare reviewlink en een QR-code. Zet die link in een notitie op je telefoon, onderaan je factuur en in je opleveringsmail. De reden dat mensen geen review schrijven is meestal niet onwil, maar dat ze niet weten waar.
- Stap 2
Vraag het op de dag van oplevering. Als de badkamer net af is en je staat er samen in, is het gesprek er al. Een week later moet je iemand eerst herinneren aan hoe tevreden hij was.
- Stap 3
Vraag om het werk, niet om het cijfer. "Zou je willen opschrijven wat we gedaan hebben en hoe het ging?" levert een review op met de woorden waarop je gevonden wordt. "Zou je ons vijf sterren willen geven?" levert een cijfer op en zit tegen de grens aan.
- Stap 4
Zet de tekst daarna op je eigen site. Bij de dienst waar hij over gaat, als gewone tekst, met een link naar de plek waar hij staat. Niet op een losse reviewpagina die niemand bezoekt, en niet alleen in een widget.
- Stap 5
Beloon nooit. Geen korting, geen cadeaubon, geen gratis nazorg in ruil. Wel mag je het vragen, en dat mag je herhalen.
Over aantallen en ritme hebben wij geen eigen meting, dus dat getal is niet van ons. Onderzoek uit de lokale-zoekhoek wijst op een drempel rond tien reviews en op het feit dat het ritme zwaarder telt dan het totaal, met een merkbare terugval na ongeveer drie weken zonder nieuwe review. Dat is onderzoek van derden en overwegend niet-Nederlands. Wij gebruiken het als werkafspraak, niet als belofte: eerst naar tien, daarna nooit langer dan twee en een halve week zonder een nieuwe.
Op welk platform verzamel je ze, als je er één kiest
Als je naast je bedrijfsprofiel nog ergens reviews verzamelt, is de vraag niet welk platform het mooiste keurmerk heeft, maar wie het straks kan lezen. Op 21 en 22 augustus 2026 hebben wij zeven Nederlandse vakman-platforms doorgemeten met de crawlernamen die OpenAI, Anthropic en Perplexity zelf publiceren; de volledige uitslag per platform staat in ons onderzoek naar welke platforms een AI-assistent kan lezen. Voor deze pagina hebben wij de twee uitersten op 11 september 2026 opnieuw opgehaald, met scripts/meting-platform-crawlers.mjs. Werkspot, de grootste van Nederland, gaf alle drie de crawlers een 403 achter een Cloudflare-controle, ook op zijn sitemap. Trustoo gaf alle drie een 200, met bedrijfsnamen, adressen en reviewteksten in de HTML van diezelfde ophaal. Eén eerlijkheid daarbij: een cijfer per bedrijf stond er in onze ophaal van september niet in, en het bedrijfsprofiel zelf laadt zijn inhoud pas in de browser.
Dat verandert de rekensom. Reviews op een platform dat dichtstaat, helpen je bij de mensen die dat platform bezoeken, en niet bij de assistenten waar een deel van je kopers zijn vraag intikt. Het is ook de reden dat wij één van de gemeten sites goed zagen handelen: dat bedrijf verzamelt zijn reviews op Werkspot en heeft de teksten daarnaast letterlijk op zijn eigen pagina gezet, met de klus en de vierkante meters erbij. Daarmee staat het oordeel op een plek die controleerbaar is én op een plek die leesbaar is.
De toets van één minuut
Je hoeft ons niet te geloven over je eigen site. Open je reviewpagina in je browser, klik met de rechtermuisknop en kies "paginabron weergeven" of "view source". Je krijgt de HTML van de eerste ophaal te zien, dus zonder wat de browser er daarna nog bij zet. Zoek daar met ctrl-F of cmd-F een letterlijk stuk van een review op, bijvoorbeeld vijf woorden uit een citaat.
- Zin gevondenGoed. Je reviews staan in de pagina zelf en elke machine die hem ophaalt, ziet ze.
- Zin niet gevondenDan worden je reviews pas in de browser geplaatst. Vraag je bouwer om de reviewteksten server-side in de pagina te zetten. Bij veel widgets is dat een instelling, geen verbouwing.
- Geen reviewsectieBegin bij je bedrijfsprofiel. Een citaat op je site zonder een profiel eronder is een halve oplossing.
Wat wij zelf hebben, en wat niet
Wij schrijven dit als een bedrijf dat zelf nauwelijks reviews heeft, en dat hoort hier te staan. Ons eigen Google-bedrijfsprofiel stond op 1 september 2026 op nul reviews. l3art bestaat kort en wij hebben er tot nu toe niet om gevraagd. Waar wij wel een reeks hebben is op ons eigen webshopmerk Novyre, dat met dezelfde werkwijze is opgebouwd: 108 reviews met een 4,1 gemiddeld op Trustpilot, stand augustus 2026. Dat cijfer is geen 4,9, en dat is precies waarom het bruikbaar is. Wat er vandaag staat kun je zelf aflezen op het profiel zelf; wij zetten een nieuw aantal hier pas neer als het is nagelopen.
Wat wij níet hebben is een eigen cijfer over hoeveel mensen een review achterlaten als je erom vraagt. Dat zou het nuttigste getal op deze pagina zijn en wij hebben het niet gemeten. Zodra wij het hebben, komt het hier te staan, ook als het tegenvalt. Wat er verder wél te controleren valt aan ons staat op de pagina over hoger komen in Google als vakbedrijf, waar reviews één van de vier punten zijn.
Vragen die hierop volgen
- Hoe krijg ik reviews, en waar zet ik ze neer?Vraag erom op de dag van oplevering, met de directe reviewlink of QR-code van je Google-bedrijfsprofiel erbij, en zet de tekst van die reviews daarna als gewone tekst op je eigen site bij de dienst waar ze over gaan. Google zegt zelf dat je klanten mag herinneren aan het plaatsen van een review via een link of een QR-code, en dat belonen in ruil voor een review streng verboden is. Waar je ze neerzet is geen kwestie van of-of: het profiel is de plek waar de koper kijkt, je eigen site is de plek waar jij bepaalt wat er staat. De fout die wij het vaakst zien is de derde optie, waarbij de reviews alleen door een widget worden ingeladen. Van dertien Nederlandse vakbedrijfsites die wij op 11 september 2026 maten, hadden er acht reviewteksten die een machine bij de eerste ophaal gewoon kan lezen, twee reviews die alleen met JavaScript bestaan, en drie helemaal geen klantzin op de site.
- Mag ik mijn klanten om een review vragen?Ja. De helppagina van Google-bedrijfsprofiel noemt het letterlijk als tip: herinner klanten eraan dat ze reviews kunnen plaatsen, en vraag ze naar een Google-link te gaan of een QR-code te scannen. Wat niet mag is belonen. In dezelfde tekst staat dat het aanbieden van kosteloze goederen of diensten, of goederen of diensten met korting, in ruil voor het plaatsen of wijzigen van een review of het verwijderen van een negatieve review, wordt gezien als valse betrokkenheid en ten strengste verboden is. Een korting op de volgende klus in ruil voor vijf sterren is dus geen slimme actie maar een overtreding.
- Krijg ik sterren in de zoekresultaten als ik reviews op mijn website zet?Nee, niet voor reviews over je eigen bedrijf. Googles documentatie over review-snippets is daar expliciet over: beheert de partij die beoordeeld wordt zelf de reviews over zichzelf, dan komen hun pagina's met LocalBusiness of een ander Organization-type niet in aanmerking voor de sterrenweergave. Sterren in het zoekresultaat zijn er wel voor producten, boeken, cursussen, recepten, films en software, en voor reviews over een ánder bedrijf. Voor jouw vakbedrijf zijn de sterren die een koper ziet dus die van je bedrijfsprofiel, niet die van je website. Dat scheelt je een investering in markeringswerk dat niets oplevert.
- Mag ik reviews van Google overnemen op mijn eigen site?De tekst op je site overnemen doen veel bedrijven en dat is gangbaar; acht van de dertien sites in onze meting hebben klantzinnen op hun eigen pagina staan, of die nu van een platform komen of via een eigen formulier binnenkwamen. Twee dingen horen erbij. Zet erbij waar het oordeel staat, met een link naar je eigen Google-reviewpagina, zodat iemand het kan nakijken; drie van de dertien doen dat. En markeer het niet als iets wat het niet is: een citaat op je site is jouw weergave van een review op een ander platform, en de richtlijn voor structured data is dat je alleen markeert wat zichtbaar op de pagina staat. Neem je selectief alleen de vijven over, dan klopt de weergave niet met de bron, en dat merkt een koper die doorklikt.
- Wat doe ik met een negatieve review?Laten staan en beantwoorden. Van de sites in onze meting was er precies één die dat zichtbaar deed: op de beoordelingenpagina van een hoveniersbedrijf staat gewoon een 2,0 tussen de hoge cijfers, met een klacht over rommel op straat. Dat is de enige pagina in de verzameling waarvan je als lezer zeker weet dat er niet is gefilterd. Een muur met alleen maar vijven is minder overtuigend dan een 4,6 met een verklaring eronder. Verwijderen kun je een review op een platform meestal niet zelf, en het kopen van verwijdering valt onder dezelfde verbodsbepaling als het kopen van een review.
- Hoeveel reviews heb ik nodig, en hoe vaak?Wij hebben daar geen eigen meting van, dus dit is niet ons getal. Onderzoek uit de lokale-zoekhoek (Sterling Sky 2025 en BrightLocal, februari 2026) wijst op twee dingen: rond de tien reviews ligt een drempel waar het verschil merkbaar is, en het ritme telt zwaarder dan het totaal, met een merkbare terugval na ongeveer drie weken zonder nieuwe review. Dat is onderzoek van derden, overwegend niet-Nederlands, en het is geen wet. De praktische vertaling die wij bij klanten gebruiken: eerst naar tien, daarna nooit langer dan twee en een halve week zonder een nieuwe. Niet omdat het getal heilig is, maar omdat de vraag “vraag ik het wel vaak genoeg” dan een antwoord heeft.
- Ik werk vanuit huis zonder bezoekadres. Heeft een bedrijfsprofiel dan zin?Ja, maar met een andere verwachting. Je kunt een profiel aanmaken met een servicegebied in plaats van een zichtbaar adres. Wat je moet weten is dat de afstand tot het geverifieerde adres zwaar meeweegt in wat Google in het kaartje toont, en dat het servicegebied dat je zelf instelt daar niets aan verandert. Wie in Halsteren zit gaat het kaartje in Breda niet winnen door Breda in zijn servicegebied te zetten. De reviews die je daar verzamelt helpen nog steeds, alleen niet op de plek waar je ze verwacht. Wat je dan wel kunt doen staat in ons antwoord over hoger komen in Google als vakbedrijf.
- Waar zet ik ze neer als ik wil dat ChatGPT ze meeneemt?In gewone tekst op je eigen pagina, en op een platform dat leesbaar is. Op 21 en 22 augustus 2026 hebben wij zeven Nederlandse vakman-platforms doorgemeten met de crawlernamen die OpenAI, Anthropic en Perplexity zelf publiceren; op 11 september 2026 haalden wij de twee uitersten opnieuw op met scripts/meting-platform-crawlers.mjs. Werkspot, de grootste marktplaats van Nederland, gaf alle drie de crawlers een 403 achter een Cloudflare-controle, ook op zijn sitemap. Trustoo gaf alle drie een 200, met bedrijfsnamen, adressen en reviewteksten direct leesbaar in de HTML van diezelfde ophaal. Honderd reviews op een platform dat dichtstaat, zijn voor die assistenten honderd reviews die niet bestaan. Datzelfde geldt voor je eigen site: staat je reviewblok alleen in een widget, dan geldt hij niet mee bij de eerste ophaal.
- Werkt een reviewwidget dan nooit?Dat zeggen onze cijfers niet. Van de vier sites met een widget hadden er twee de reviewteksten ook gewoon in de HTML staan; die widget haalt de reviews op en het sjabloon zet ze server-side neer. Dat werkt prima. Het gaat mis bij de variant die de reviews pas in de browser plaatst, want dan is de pagina bij de eerste ophaal leeg op dat punt. De toets die je zelf kunt doen staat hieronder en kost een minuut. En om eerlijk te blijven over wat wij hier meten: Google voert ook JavaScript uit, dus “onzichtbaar bij de eerste ophaal” is niet hetzelfde als “onvindbaar”. Het is wel de ophaal waar elke andere machine het mee doet.